\documentstyle[12pt,dutch,a4wide]{article}
%\title{}
%\author{}
%\date{\today}
%\maketitle
%\tableofcontents

\begin{document}
\subsubsection*{11-1-1993 Michiel}
Ik heb zojuist een programma op de televisie gezien van de VPRO waarin
bekende wetenschappers worden geinterviewed. Vandaag was de fysicus en
filosoof S. Toulmin aan het woord. Hij zet zich nogal af tegen de idee\"en
van Newton, Leibniz en vooral Decartes. Dezen hebben het volgens hem
ouderwetse standpunt hebben dat alles te begrijpen is, dat de natuur op den
duur volledig is te doorgronden. Deze mening is wat hem betreft volledig
achterhaald. Ik ben het hiermee niet eens. Het is natuurlijk best mogelijk
dat ik te simpel denk of zo hoor, maar wat ik gehoord heb en lees overtuigd
mij niet van het feit dat de natuur ondoorgrondelijk is. (vooral in complexe
systemen met veel chaos en zo) Ik denk dat de natuur wel degelijk helemaal
volgens een mechanisch (quantum-, klassiek/relativistisch of zo) systeem te
begrijpen is. Ik wil echter niet beweren dat de natuur helemaal voorspelbaar
zal zijn. Maar wel te {\em begrijpen}. Men zal dus van bepaalde
verschijnselen (bijvoorbeeld het weer over een half jaar) alleen kunnen
zeggen dat het onvoorspelbaar is en er zeker van zijn dat dat het best
haalbare resultaat is. Van andere verschijnselen (bijvoorbeel het weer van
morgen) zal men wel een voorspelling kunnen doen en daarbij aangeven wat de
kans er op is dat deze inderdaad gaat kloppen. Ik bedoel hierbij niet dat men
naar het verleden kijkt om te zien hoe vaak zo'n voorspelling uitkomt. Ik
bedoel dat men gewoon het hele systeem weet (in de computer bijvoorbeeld) en
dat men dan gewoon begint te rekenen. Als je dan echt de volledige
begintoestand weet kun je bijvoorbeeld uit de onzekerheidsrelatie (QM)
uitrekenen tot hoever je dit systeem nog een beetje redelijk in de toekomst
kunt voorspellen. Dit is ongetwijfeld heel moeilijk en kost onzaggelijk veel
rekentijd, maar ik denk dat het {\em in principe} mogelijk is. Ik wil hiermee
zeggen dat Decartes wat mij betreft nog gewoon gelijk heeft. Alleen moet hij
accepteren dat niet alles voorspelbaar is. Ik vind echter de mogelijkheid om
aan te geven hoe voorspelbaar het in werkelijk is vrijwel net zo waardevol
als een daadwerkelijke voorspelling van de toekomst.

\\
Ik vermoed dat ik niet al te duidelijk heb gemaakt wat ik bedoel. Daarom zal
er wellicht ooit nog wel eens een idee hierover verschijnen.
Ook zal ik morgen of zo wellicht een idee schrijven over hoe de persoon
Toulmin op mij over kwam.

\end{document}